۲۳ سپتامبر ۲۰۲۶ - بر اساس مطالعۀ جدید منتشر شده در مجلۀ Cell Metabolism، با وجود کاهش وزن مشابه در مقایسۀ رژیمهای کتوژنیک با رژیم مدیترانهای و رژیمهای گیاهی بسیار کمچرب، رژیمهای کتوژنیک(بسیار کمکربوهیدرات) با بهبود حساسیت عضلات اسکلتی به انسولین و سلامت متابولیک نسبت به دو رژیم دیگر برتری داشت.
چاقی خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ و بیماریهای قلبی عروقی را افزایش میدهد زیرا با دیسلیپیدمی آتروژنیک، پیشدیابت و بیماری کبدی استئاتوز مرتبط با اختلال عملکرد متابولیک (MASLD) مرتبط است. یکی از علل اصلی این مشکلات متابولیکی، مقاومت به انسولین در کبد و عضلات اسکلتی است. حساسیت به انسولین و سلامت متابولیک با کاهش وزن از طریق کاهش کالری دریافتی افزایش مییابد. با این حال، نوع درشت مغذیهای موجود در رژیم غذایی ممکن است جدا از کاهش وزن، تأثیرات دیگری نیز داشته باشد. اثربخشی رژیمهای کتوژنیک بسیار کمکربوهیدرات، مدیترانهای و رژیم گیاهی بسیار کمچرب در مدیریت چاقی ممکن است کمی متفاوت باشد. با این حال، هنوز مشخص نبود که آیا این رژیمهای غذایی مزایای متابولیکی منحصر به فردی فراتر از کاهش وزن ارائه میدهند یا خیر، که بخشی از آن به دلیل محدودیتهای مطالعات قبلی ناشی از تغییرات در کاهش وزن و رعایت ضعیف رژیم غذایی بود.
برای اطمینان از اینکه آیا این 3 رژیم غذایی با ترکیبات مواد مغذی بسیار متفاوت، اثرات قلبی-متابولیکی خاصی را پس از کاهش وزن متوسط (~10٪) مشابه در افراد مبتلا به چاقی ناسالم متابولیکی ایجاد میکنند، این مطالعه انجام شد.
پژوهشگران پیش و پس از کاهش وزن، حساسیت به انسولین در عضلات اسکلتی و کبد، ترکیب بدن، میزان تریگلیسرید داخل کبد، لیپوژنز نوین کبدی، فشارخون، چربیهای خون و سیتوکینها را اندازهگیری کردند. همچنین، الگوی ۲۴ساعته گلوکز، اسیدهای چرب غیراستریفه (NEFA)، بتا-هیدروکسیبوتیرات، تریگلیسرید و هورمونهای پلاسما، تحمل خوراکی گلوکز و عملکرد سلولهای بتا بررسی شد. برای تقویت پایبندی به رژیم غذایی، تمام وعدههای غذایی در اختیار شرکتکنندگان قرار گرفت و هر هفته جلساتی با متخصص تغذیه برگزار شد.
همه گروهها پس از کاهش وزن، تقریباً 50٪ بهبود در حساسیت عضلانی به انسولین را تجربه کردند، اما گروه رژیم غذایی کتوژنیک بسیار کم کربوهیدرات در مقایسه با سایر گروهها، افزایش دو تا سه برابری در حساسیت به انسولین کبدی را تجربه کرد (p < 0.001). گروه رژیم غذایی کتوژنیک بسیار کم کربوهیدرات بیشترین کاهش را در محتوای تری گلیسیرید داخل کبدی، لیپوژنز نوین کبدی، هموگلوبین گلیکوزیله و گلوکز و انسولین پلاسمای متوالی 24 ساعته تجربه کرد. غلظتهای آپولیپوپروتئین B، کلسترول LDL و تریگلیسیرید پلاسمایی در طول ۲۴ ساعت، در میان گروهها تفاوتی نداشت.
در مجموع، این مطالعه نشان داد که چگونه ترکیب درشتمغذیهای یک رژیم غذایی میتواند تأثیر کاهش وزنِ متوسط را بر سلامت قلبی-متابولیک، غلظتهای ۲۴ ساعتهی سوبستراها و هورمونهای پلاسما، و عملکرد متابولیک کبد بهطور قابلتوجهی بهبود بخشد.
منبع:
https://medicaldialogues.in/diabetes-endocrinology/news/ketogenic-diet-superior-for-liver-fat-and-glycemic-control-after-matched-weight-loss-study-179008